Als je als ouder te maken hebt gehad met problemen rondom de kinderopvangtoeslagenaffaire en als gedupeerde bent aangemerkt, heb je schade gelden. Deze schade hoeft niet enkel financieel te zijn, maar het kan ook emotionele schade zijn. De Commissie Werkelijke Schade (hierna: CWS) werkt met een zogenaamd schadekader om te beoordelen welke vergoedingen redelijk zijn. In dat schadekader worden bouwstenen gebruikt voor immateriële schade én voor materiële schade.
In deze blog lichten wij de bouwstenen toe, zodat de gedupeerde ouders begrijpen waar zij recht op zouden kunnen hebben.
Immateriële schade: de vijf bouwstenen (A t/m E)
Immateriële schade is schade die je niet direct in geld uitdrukt. Dit zijn emoties, stress, impact op gezin, etc. De CWS verdeelt dit in vijf bouwstenen:
A. Aantasting van eer en goede naam:
Als de ouder publiekelijk werd geassocieerd met onterecht handelen, kan dit zijn reputatie hebben geschaad. Dit gaat over de impact op het sociale leven. Denk bijvoorbeeld aan mensen die over de ouder hebben geoordeeld als gevolg van hun financiële situatie. Ook wordt er gekeken naar verlies van werk, onderwijs en relaties, schuldhulp, beslagleggingen, discriminatie en dakloosheid.
Voor deze schadepost wordt een vergoeding gehanteerd tussen de € 2.000 – € 6.000 per ouder en voor elke aanwezige factor geldt € 500 extra. Daarnaast is er bij sprake van dak- of thuisloosheid nog een vergoeding van € 1.000 – € 3.000 extra per huishouden.
B. De samenstelling van het gezin:
Problemen met de toeslagen kunnen de dynamiek binnen het gezin hebben verstoord, bijvoorbeeld door spanningen, armoede, stress of ruzies.
Voor deze schadepost wordt een vergoeding gehanteerd tussen de € 1.500 – € 3.000 per kind. Daarnaast is er bij sprake van betrokkenheid van jeugdzorg/jeugdbescherming nog een vergoeding van € 3.500 – € 5.000extra per huishouden.
C. De confrontatie met terugbetalingen:
De schok en stress van het moeten terugbetalen van grote bedragen kan enorme emotionele schade veroorzaken, met name als dit onterecht is. Er wordt onder andere gekeken naar hoe zwaar de terugvordering woog ten opzichte van het gezinsinkomen.
Voor de vergoeding rekent de CWS hier met de volgende formule: (teruggevorderde toeslag / jaarinkomen) × €1.500. Er is een maximum van € 3.000 per huishouden.
D. Geen recht op kinderopvangtoeslag:
De onterechte beslissing om de toeslag te ontzeggen heeft mogelijk veel stress veroorzaakt. Denk bijvoorbeeld aan het regelen van vervangende opvang voor de kinderen.
De CWS kijkt naar de periode waarin de ouder geen toeslag kreeg, of durfde aan te vragen, maar hier wel recht op had. Er is een vergoeding van € 500,00 per jaar.
E. Stressvolle jaren tot het advies van de CWS:
Dit gaat over de stress die de ouder heeft gehad vanaf de start van de problemen met de kinderopvangtoeslag tot het moment waarop hij een vergoeding krijgt voor zijn werkelijke schade.
Hiervoor krijgt de ouder een € 500,00 per half jaar.
Materiële schade: de 11 schadeposten
Materiële schade gaat over daadwerkelijke gemaakt (of vermeden) kosten, verliezen of gemiste inkomsten. Volgens het schadekader van de CWS zijn er 11 schadeposten.
1. Reiskosten en kosten voor vrije dagen:
Dit gaat om kosten voor reizen naar bijvoorbeeld instanties, gesprekken, rechtszaken of vrije dagen opnemen om zaken te kunnen regelen.
De CWS rekent vaak met een vast bedrag per dagdeel, inclusief de gemaakte reiskosten.
2. Kosten voor vervangende opvang:
Dit gaat om kosten die de ouder heeft moeten maken, omdat hij geen kinderopvangtoeslag meer kreeg of durfde aan te vragen en zelf opvang moest regelen of betalen.
De CWS kijkt voor de vergoeding naar de werkelijke kosten.
3. Kosten van schulden, leningen en dwanginvorderingen
Het gaat hierbij om rente, deurwaarderskosten of andere extra lasten door schulden.
De CWS kijkt voor de vergoeding naar de werkelijke kosten.
4. Gedwongen verkoop of gemiste aankoop:
Dit is wanneer de ouder zijn huis of waardevol bezit heeft moeten verkopen onder druk of niet heeft kunnen kopen wat hij wilde.
De CWS kijkt voor de vergoeding naar de verkoopprijs tegenover de marktwaarde of gemiste waardestijging.
5. Verhuiskosten en vervanging van de inboedel:
Dit gaat om gedwongen verhuizing of kwijtgeraakte spullen door de financiële problemen.
De CWS kijkt voor de vergoeding naar de werkelijke kosten en bij bijvoorbeeld ontruiming kan een extra vergoeding gelden.
6. Juridische kosten:
Dit gaat om kosten die de ouder heeft gemaakt voor een advocaat of juridisch adviseur.
Voor de vergoeding kijk de CWS naar de werkelijke kosten en of dit redelijk is.
7. Extra studiekosten:
Dit gaat om of de ouder of het kind vertraging opliep door de problemen met de toeslagen. Deze kosten kunnen extra collegegeld, boeken of een gemiste kans op studiefinanciering zijn.
De CWS kijkt voor de vergoeding naar de werkelijke kosten.
8. Inkomensschade:
De ouder kan minder inkomsten hebben gehad, door bijvoorbeeld een gemiste promotie of werk door stress en andere factoren als gevolg van de kinderopvangtoeslagenaffaire. De loopbaan van de ouder heeft zich anders ontwikkeld dan dat die gedaan zou hebben zonder de problemen.
Deze vergoeding kan lastig te berekenen zijn. De CWS kan kijken naar bewijsstukken of een deskundige inschakelen om dit te berekenen.
9. Medische kosten:
Dit zijn extra zorgkosten, medicatie, therapie of hogere premies die de ouder heeft moeten betalen als gevolg van de kinderopvangtoeslagenaffaire.
Voor de vergoeding kijk de CWS naar de werkelijke kosten.
10. Overige vermogensschade:
Onder deze post vallen alle materiele kosten die u gemaakt heeft, die niet onder de eerder vernoemde posten vallen.
De CWS kijkt voor de vergoeding naar de werkelijke kosten, eventuele bewijsstukken en de aannemelijkheid daarvan.
11. Kosten van de CWS-procedure zelf
Dit gaat om de tijd en kosten die de ouder heeft moeten maken voor de aanvraag van een CWS-procedure en de gesprekken die daarvoor nodig waren.
De CWS stelt hier vaak een vast bedrag als vergoeding voor.
Voor alle bovengenoemde materiële schadeposten geldt dat hoewel een ouder bij een CWS-procedure niet verplicht is om bewijsstukken in te leveren, is het verstandig om de gemaakte kosten aannemelijk te maken. Op die manier kan worden gestreefd naar een zo volledig mogelijke vergoeding.
Wat betekent dit voor de vergoeding van de gedupeerde ouder?
De commissie beoordeelt de immateriële en materiële schade aan de hand van de beschikbare informatie en komt tot een onafhankelijk schadebedrag. Ouders kunnen hun verhaal toelichten en documenten aanleveren, maar de nadruk ligt vooral op een inhoudelijke beoordeling van de schade.
Het is belangrijk dat ouders en hun advocaten samen goed bekijken welke route het meest passend is. Het aanmeldportaal, dat binnenkort voor iedereen beschikbaar komt, biedt daarvoor overzicht en toegang tot de juiste route.
Ons kantoor volgt de ontwikkelingen rondom de aanvullende schade nauwgezet. Zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve start van de Digitale route en de verdere inrichting van het aanmeldportaal, brengen wij u opnieuw op de hoogte. Mocht u nog vragen hebben over de verschillende routes kunt u contact opnemen met ons kantoor. U kunt ons bellen op 010 – 7009786 of per e-mail naar info@ratio-advocatuur.nl.
Geschreven door: mr. P.W.E. Ros
Pauline Ros heeft zich gespecialiseerd in het bestuursrecht
Zij is altijd werkzaam geweest op het rechtsgebied Sociale Voorzieningen en Sociale Verzekeringen. Daarnaast is zij zich gaan focussen op de kinderopvangtoeslagaffaire en overige besluiten van de overheid. Pauline heeft in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse Orde van Advocaten de volgende rechtsgebieden geregistreerd: Sociale voorzieningen en Strafrecht.
Uiteraard behaalt Pauline de benodigde opleidingspunten op ieder geregistreerd gebied.