Te late aanmelding voor aanvraag herbeoordeling kinderopvangtoeslagaffaire toch verschoonbaar

Te late aanmelding voor aanvraag herbeoordeling kinderopvangtoeslagaffaire toch verschoonbaar

Rechtbank Rotterdam 16 december 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:15272

Onze advocaten Pauline Ros en Lars Hofman hebben een beroepszaak gedaan bij de rechtbank Rotterdam over een ouder die zich te laat zou hebben aangemeld. De aanvraag om in aanmerking te komen voor compensatie is na 2 januari 2024 gedaan. De rechtbank heeft geoordeeld dat de UHT deze aanmelding alsnog in behandeling moet nemen, omdat de ouder een goede reden had voor de te late aanmelding.

Hieronder lichten wij toe waarom de rechter dit heeft besloten.

1. Feiten en procesverloop

Gedupeerden in de toeslagenaffaire hadden tot uiterlijk 2 januari 2024 de tijd om zich aan te melden voor compensatie. De ouder in deze zaak heeft dat pas op 22 mei 2024 gedaan, exact vier maanden en 20 dagen te laat. De UHT heeft de aanvraag, zonder inhoudelijk te beoordelen, afgewezen. Dit heeft de UHT gedaan omdat de aanmelding te laat zou zijn gedaan.

De ouder is toen in bezwaar gegaan tegen dat besluit. De UHT is toch in haar beslissing op bezwaar bij de afwijzing gebleven.

De ouder is in beroep gegaan tegen die beslissing op bezwaar bij de rechtbank. Ze heeft aangevoerd dat er bijzonder ingrijpende en persoonlijke omstandigheden waren waardoor zij zich niet voor 2 januari 2024 kon aanmelden.

De ouder en de UHT zijn naar een zitting geweest op de rechtbank. Tijdens deze zitting heeft de rechter vragen gesteld aan de ouder over de persoonlijke omstandigheden. Ook heeft de rechter kritische vragen gesteld aan de UHT over de reden van de afwijzing. De rechtbank heeft in haar uitspraak geoordeeld dat bij deze ouder sprake is van “ingrijpende persoonlijke omstandigheden”. Deze omstandigheden zijn zo bijzonder dat van de ouder niet kon worden verlangd dat zij zich op tijd kon aanmelden. De UHT moet daarom alsnog de aanmelding van de ouder in behandeling nemen. De UHT moet inhoudelijk beoordelen of zij in aanmerking komt voor compensatie vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Wet hersteloperatie toeslagen is bedoeld om gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire te helpen en compenseren en valt onder het bestuursrecht. In het bestuursrecht gelden ‘harde’ termijnen. Als iemand niet op tijd (binnen de gegeven termijn) in beroep of in bezwaar gaat dan zal een bestuursorgaan of rechter beslissen dat diegene niet-ontvankelijk wordt verklaard. Het beroep of bezwaar wordt dan niet inhoudelijk behandeld.

2. Verschoonbare termijnen

Dat geldt ook voor aanvragen voor herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag. Daarom is in artikel 6:11 van de Algemene wet bestuursrecht een uitzondering gemaakt voor zulke situaties. Indien er sprake is van een bijzondere situatie waardoor niet op tijd bezwaar- of beroepschrift is ingediend dan wordt dat toch in behandeling genomen. Er is dan sprake van een verschoonbare termijnoverschrijding. Kort gezegd: Een goede reden waarom een ouder zich te laat heeft aangemeld.

Voorbeelden van goede redenen zijn:

• niet op de hoogte zijn dat een ouder zich kon aanmelden als gedupeerde;
• opname van de ouder in het ziekenhuis;
• een ingrijpende operatie bij de ouder;
• dementie bij de ouder;
• nalaten van een bewindvoerder of toeslagpartner om de ouder bijtijds aan te melden.

In artikel 9.1 van de Wet hersteloperatie toeslagen is een bepaling onder de naam “Hardheidsclausules” opgenomen. Deze bepaling maakt het mogelijk om af te wijken van verschillende artikelen van de wet. Daaronder valt ook het artikel waarin de termijn voor het aanvragen van een herbeoordeling is vastgelegd. Dat is gedaan omdat ouders die vanwege bijzondere omstandigheden zich niet op tijd konden aanmelden anders geen compensatie zouden kunnen ontvangen

3. Bijzondere omstandigheden

Op 30 januari 2025 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven een tweetal belangrijke uitspraken gedaan. De uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 16 december 2025 verwijst hier ook naar en overweegt dat uit die uitspraken volgt dat er bij de beoordeling van de verschoonbaarheid van een termijnoverschrijding meer rekening moet worden gehouden met bijzondere omstandigheden van de gedupeerde. Daarbij moet dan gedacht worden aan persoonlijke omstandigheden zoals :

• psychisch onvermogen;
• ernstige ziekte;
• ongevallen;
• aan externe omstandigheden die voor overbelasting of stress bij de aanvrager zorgen.

De rechtbank heeft daarbij overwogen dat in het kader van de kinderopvangtoeslagaffaire en de pogingen van de overheid om de toeslagaffaire op te lossen, het niet passend is om heel terughoudend te zijn met de beoordeling of er daadwerkelijk sprake is van die bijzondere omstandigheden.

4. Rechtsregel

In deze zaak had de ouder kort na elkaar haar echtgenoot, haar zus en haar moeder verloren en kampte zij als gevolg daarvan met depressieve klachten. De ouder was hiervoor ook onder behandeling geweest bij een medisch specialist en is zelfs gedurende enige tijd naar het buitenland verhuisd. De rechtbank oordeelde dan ook dat de UHT gelet op de psychische toestand en de extreme omstandigheden van de ouder, haar niet kon verwijten dat zij te laat was met aanmelden. De termijnoverschrijding door de ouder werd verschoonbaar geacht en de UHT moet daarom de aanvraag van de ouder voor herbeoordeling van de kinderopvangtoeslagaffaire toch inhoudelijk behandelen.

De uitspraak is bijzonder. De uitspraak laat zien dat de UHT eigenlijk nog steeds te streng omgaat met te late aanvragen. Na de uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven mocht juist worden verwacht dat de UHT sneller aanneemt dat er sprake is van bijzondere omstandigheden die maken dat een ouder alsnog voor herbeoordeling in aanmerking komt. De rechtbank merkt op dat dit voorkomt, maar laat tegelijk zien dat dit nog niet voldoende gebeurt, terwijl er wel duidelijk sprake is bijzondere omstandigheden. De uitspraak geeft bovendien handvatten voor wat onder zulke omstandigheden kan worden verstaan, met name wanneer sprake is van psychisch onvermogen en externe omstandigheden die overbelasting en stress bij de ouder.

De rechtbank overweegt dat door de UHT de hardheidsclausule in de praktijk (snel) wordt toepast. De rechtbank is het ook met de UHT eens dat de toeslagenaffaire veel in het nieuws is geweest en dat de compensatieregeling breed onder de aandacht is gebracht. De rechtbank overweegt wel dat er in sommige gevallen alsnog bijzondere omstandigheden kunnen zijn die een afwijking van de aanvraagtermijn rechtvaardigen. Zelfs als de UHT die omstandigheden heeft beoordeeld dan kan het nog zo zijn dat die omstandigheden alsnog moeten leiden tot behandeling. De UHT moet dus coulant omgaan met wat bijzondere omstandigheden zijn.

Hoe kunnen wij u helpen?

Indien u zich te laat heeft aangemeld, kunnen onze specialisten bij Ratio Advocatuur samen met u beoordelen of u alsnog in aanmerking komt voor een inhoudelijke beoordeling. Heeft u vragen over uw eigen zaak of twijfelt u of het instellen van een beroepsprocedure zinvol is, dan kunt u gerust contact met ons opnemen. Wij denken graag met u mee. U kunt ons bereiken via 010 – 700 97 86 of per e-mail via info@ratio-advocatuur.nl.