De hersteloperatie kinderopvangtoeslag blijft in beweging. Op basis van een rapport van Berenschot zijn de routes voor het aanvragen van aanvullende schadevergoeding aangepast en verduidelijkt. Ouders die nog wachten op afhandeling van hun aanvullende schade, krijgen hiermee andere mogelijkheden om hun zaak af te ronden.
De routes die nu openstaan zijn:
- Commissie Werkelijke Schade (CWS);
- Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH / GWH);
- De Digitale route (nieuw, in voorbereiding).
In deze blog lichten wij de routes toe.
Commissie Werkelijke Schade (CWS)
De CWS is bedoeld voor ouders die hun schade in detail willen laten beoordelen. De Commissie bekijkt alle schadeposten afzonderlijk. De Commissie beoordeelt op welke vergoeding de ouder recht heeft en welke werkelijke schade de ouder heeft geleden.
Werkelijke schade is alle schade die de ouder heeft geleden door de problemen met de kinderopvangtoeslagaffaire. De schade die voortkomt uit het onrechtmatig handelen van de Belastingdienst. Dit kan variëren van emotionele schade tot materiële schade, zoals verloren inkomen of extra kosten die de ouder moest maken voor de opvang van de kinderen of het niet kunnen betalen van andere schulden. De CWS onderscheidt twee soorten schade: immateriële schade en materiële schade. Hieronder staat een toelichting per schadesoort.
Een verzoek bij de CWS wordt opgebouwd uit verschillende “bouwstenen”:
A. Aantasting van eer en goede naam: Als de ouder publiekelijk werd geassocieerd met onterecht handelen, kan dit zijn reputatie hebben geschaad. Dit gaat over de impact op het sociale leven.
B. De samenstelling van het gezin: Problemen met de toeslagen kunnen de dynamiek binnen het gezin hebben verstoord, bijvoorbeeld door spanningen of ruzies.
C. De confrontatie met terugbetalingen: De stress van het moeten terugbetalen van grote bedragen kan enorme emotionele schade veroorzaken.
D. Geen recht op kinderopvangtoeslag: De onterechte beslissing om de toeslag te ontzeggen heeft mogelijk veel stress veroorzaakt.
E. Stressvolle jaren tot het advies van de CWS: Dit gaat over de stress die de ouder heeft gehad vanaf de start van de problemen met de kinderopvangtoeslag tot het moment waarop hij een vergoeding krijgt voor zijn werkelijke schade. Hiervoor krijgt de ouder een vast bedrag per half jaar.
De commissie beoordeelt deze onderdelen aan de hand van de beschikbare informatie en komt tot een onafhankelijk schadebedrag. Ouders kunnen hun verhaal toelichten en documenten aanleveren, maar de nadruk ligt vooral op een inhoudelijke beoordeling van de schade.
Het voordeel van de CWS-route is dat het een grondige en individuele beoordeling bevat van alle schadeposten waardoor maatwerk voor elk geval wordt gewaarborgd. Deze route is daardoor zeker ook geschikt voor ouders met omvangrijke of complexe schade.
Het nadeel is dat dit proces relatief lang kan duren en het meer inzet vereist van de ouder om alle relevante informatie in kaart te brengen.
Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH / GWH)
De route via Stichting Gelijkwaardig Herstel is toegankelijk voor ouders. In een persoonlijk gesprek licht de ouder de gebeurtenissen toe. Dit gebeurt met behulp van een zogeheten luisterend schrijver, die samen met de ouder het schadeverhaal op papier zet.
De stichting beoordeelt de schade aan de hand van een vast beleid voor de schadevergoeding. Dat zorgt voor duidelijkheid en vergelijkbaarheid tussen de verhalen. Deze route wordt afgesloten met een vaststellingsovereenkomst (VSO).
Het grote voordeel van deze route is dat deze route aanzienlijk sneller is dan de route bij de Commissie Werkelijke Schade. Ook het afsluitende karakter van de VSO, kan voor sommige ouders bijdragen aan een gevoel van rust.
Een nadeel is dat de SGH-route werkt met vaste schadebedragen. Daardoor is er minder ruimte voor maatwerk dan bij de Commissie Werkelijke Schade. Daarnaast is het belangrijk te weten dat het tekenen van de vaststellingsovereenkomst in principe betekent dat de schadeafhandeling (en alle andere procedures rondom de kinderopvangtoeslagaffaire) daarna is afgerond. Na ondertekening kan er geen aanvullende vergoeding meer worden aangevraagd.
De Digitale route (nieuw)
Naar verwachting zal eind 2025 de nieuwe Digitale route beschikbaar zijn. Deze route lijkt sterk op de SGH-route, maar verloopt volledig digitaal. Ouders leveren bewijsstukken en schadeposten zelf aan via een online portaal.
Kenmerken van de Digitale route zijn:
- Snelle afhandeling: binnen circa 2 maanden kan een uitbetaling plaatsvinden.
- Vaste schadebedragen, gelijk aan die in de SGH-route.
- Afsluiting via een vaststellingsovereenkomst (VSO).
- Volledig digitaal, dus zonder fysieke gesprekken met een schrijver.
Tijdens een testfase in december 2024 kregen 500 ouders toegang tot het aanmeldportaal. Zij konden via DigiD inloggen en hun aanvullende schade indienen. De ervaringen uit die test worden meegenomen om de Digitale route verder vorm te geven.
De verwachting is dat dit een snelle en overzichtelijke manier wordt voor ouders die hun schade al goed op papier hebben en hun dossier efficiënt willen afronden.
Wat betekent dit voor gedupeerde ouders?
De nieuwe opzet geeft ouders de mogelijkheid om te kiezen voor een route die het beste bij hun situatie past:
- Grondig en maatwerk → CWS
- Persoonlijk en ondersteund → SGH / GWH
- Snel en digitaal → Digitale route (zodra beschikbaar)
Het is belangrijk dat ouders en hun advocaten samen goed bekijken welke route het meest passend is. Het aanmeldportaal, dat binnenkort voor iedereen beschikbaar komt, biedt daarvoor overzicht en toegang tot de juiste route.
Ons kantoor volgt de ontwikkelingen rondom de aanvullende schade nauwgezet. Zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve start van de Digitale route en de verdere inrichting van het aanmeldportaal, brengen wij u opnieuw op de hoogte. Mocht u nog vragen hebben over de verschillende routes kunt u contact opnemen met ons kantoor. U kunt ons bellen op 010 – 7009786 of per e-mail naar info@ratio-advocatuur.nl.
Geschreven door: mr. P.W.E. Ros
Pauline Ros heeft zich gespecialiseerd in het bestuursrecht
Zij is altijd werkzaam geweest op het rechtsgebied Sociale Voorzieningen en Sociale Verzekeringen. Daarnaast is zij zich gaan focussen op de kinderopvangtoeslagaffaire en overige besluiten van de overheid. Pauline heeft in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse Orde van Advocaten de volgende rechtsgebieden geregistreerd: Sociale voorzieningen en Strafrecht.
Uiteraard behaalt Pauline de benodigde opleidingspunten op ieder geregistreerd gebied.