De HZK-regeling: herstel na de toeslagenaffaire
Door Lars Hofman
Naast dat tienduizenden mensen ernstig benadeeld zijn in de kinderopvangtoeslagaffaire is ook een grote groep mensen tussen 2005 en 2019 benadeeld bij de toekenning en terugvordering van andere toeslagen. Die toeslagen zijn de huurtoeslag, de zorgtoeslag en het kindgebonden budget (HZK). Om vermeende fraude te bestrijden hanteerde de Belastingdienst een buitengewoon strenge en zelfs onrechtmatige aanpak. Inmiddels is vast komen te staan dat die handelswijze onjuist was.
Om ook deze gedupeerden tegemoet te komen heeft de overheid de zogenoemde HZK-regeling in het leven geroepen. De HZK-regeling is gebaseerd op dezelfde wetgeving als in de kinderopvangtoeslagen affaire, namelijk de Wet Hersteloperatie toeslagen. De regeling is bedoeld om ook de mensen die te maken hadden met de strenge aanpak bij toekennen en terugvorderingen van in dit geval de huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget worden gecompenseerd.
1. Voor wie is de HZK-regeling bedoeld?
De HZK-regeling is in het leven geroepen ten behoeve van iedere burger die in de periode van 2005 – 2019 aanspraak heeft gehad op huurtoeslag, zorgtoeslag of het kindgebonden budget, maar deze toeslagen onterecht niet hebben ontvangen of deze toeslagen moesten terugbetalen terwijl daar achteraf gezien geen aanleiding toe was. De regeling heeft tot doel deze gedupeerde burgers te compenseren. De HZK-regeling ziet op twee categorieën van gedupeerden. Namelijk slachtoffers van institutionele vooringenomenheid en personen met het stempel Opzet/Grove schuld.
Slachtoffers van institutionele vooringenomenheid (CAF-zaken)
De eerste categorie betreft personen die institutioneel vooringenomen zijn behandeld. Dit zijn mensen die betrokken waren bij een zogenoemde CAF-zaak (Combiteam Aanpak Facilitators), waarbij de Belastingdienst grootschalige onderzoeken deed naar vermeende fraude.
Van institutionele vooringenomenheid is sprake wanneer een overheidsinstantie structureel en systematisch uitgaat van schuld, in plaats van onschuld. In de praktijk betekende dit dat toeslagen zonder individueel onderzoek werden stopgezet of teruggevorderd, enkel omdat iemand tot een bepaalde groep behoorde. De overheid zag haar burgers bij voorbaat als fraudeur en stopte de toeslagen meteen.
Personen met het stempel Opzet/Grove Schuld
De tweede categorie betreft mensen die door de Belastingdienst het label Opzet/Grove Schuldhebben gekregen. Dat had in praktijk tot gevolg dat burgers werden bestempeld als fraudeur. Dat stempel leidde er nagenoeg altijd toe dat een persoonlijke betalingsregeling werd geweigerd. Niet vanwege een inhoudelijke beoordeling door de Belastingdienst maar gewoonweg omdat een burger dit stempel had.
2. Waaruit bestaat de compensatie van de HZK-regeling?
De inhoud van de regeling verschilt per categorie. De mensen die in de categorie slachtoffers van institutionele vooringenomenheid vallen krijgen alsnog de toeslagen waarop zij destijds recht hadden. Daarbij krijgen ze ook een aanvullende financiële vergoeding voor de geleden schade.
De burgers die ten onrechte een compensatieregeling werd geweigerd zullen een financiële vergoeding ontvangen. Dat is omdat zij geen toegang hadden tot redelijke betalings- of schuldregelingen. Wel is het zo dat in deze categorie geldt dat de oorspronkelijk te veel ontvangen toeslagen terecht zijn teruggevorderd. De vergoeding ziet dus niet op de toeslag zelf maar als compensatie dat er dus geen redelijke betalings- of schuldregeling getroffen kon worden. Bij deze compensatieregeling wordt 30% van het benadeelde bedrag vergoed.
3. Hoe kom ik in aanmerking voor de HZK-regeling?
Burgers die onder de HZK-regeling vallen worden, volgens de website, door de UHT zelf benaderd. Niettemin bleek in de praktijk dat dit niet altijd gebeurde vanwege bijvoorbeeld een gebrek aan overzicht. Burgers die dachten dat zij onder de HZK-regeling vielen konden zich tot 12 februari 2026 aanmelden. Vanwege een wetswijziging kunnen mensen zich niet meer aanmelden. Wel zal de Belastingdienst gedupeerde op grond van de HZK-regeling nog gaan benaderen. In sommige uitzonderlijke gevallen kan er sprake zijn van een verschoonbare termijnoverschrijding (een goede reden voor de te late aanmelding voor herbeoordeling). Wanneer daar sprake van is kunnen burgers zich alsnog aanmelden. Dit kunt u doen door een brief te sturen naar:
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen
Postbus 4550
6401 JC Heerlen
In uw brief kunt u dan aangeven dat u een aanvraag doet voor herbeoordeling van de huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebondenbudget. Ook kunt u opnemen om welke redenen uw aanvraag voor herbeoordeling te laat is. Let op dat u ook uw contactgegevens, adres en BSN-nummer opneemt in de brief.
Hoe kunnen wij u helpen?
Indien u zich niet tijdig heeft aangemeld kunnen wij u helpen met het opstellen van de verschoonbare termijnoverschrijding. Daarnaast kunnen onze advocaten helpen met het indienen van bezwaar als u over bepaalde jaren geen compensatieregeling heeft ontvangen. Het volledige dossier zal worden opgevraagd en beoordeeld, waarbij onderzocht wordt over welke jaren alsnog een compensatieregeling moet worden toegekend en of de gehanteerde berekening juist is.
Heeft u vragen over uw eigen zaak of twijfelt u of het instellen van een bezwaarprocedure zinvol is, dan kunt u gerust contact met ons opnemen. Wij denken graag met u mee. U kunt ons bereiken via 010 – 700 97 86 of per e-mail via info@ratio-advocatuur.nl.